De genocide!
Door: Marjo
Blijf op de hoogte en volg Marjo
29 December 2025 | Cambodja, Phnom-Penh
Oké daar ben ik weer. Om toch wel de meest heftige dag van deze reis te beschrijven. Ik heb besloten daar een hoofdstuk aan te wijden. Phnom Penh ligt aan de Mekong en aan de Tonle Sap rivier, op de plek waar deze beiden samenkomen, een zeer strategische plek dus. In 1863 kwam deze stad onder Frans bestuur te staan, dit duurde tot 1953, daarna werd Cambodja een koninkrijk onder koning Sihanouk, echte in april 1975 werd deze door het in het zwart geklede troepen van Pol Pot verdreven, in 1979 werde cambodja bevrijdt door de Vietnamezen. Overigens werd rond 1920 Phhom Phen beschreven als de ´parel´ van Zuid Oost Azië.
Maar goed deze ochtend zijn we langs de verschrikkingen van het korte regiem van Pol Pot gegaan.
Overigens had onze Cambodjaanse gids Savun ons in de bus al een deel van zijn familiegeschiedenis verteld, hij was zelf ongeveer 7 jaar oud tijdens deze verschrikkingen!
Eerst gingen we naar het ´Tuol Sleng Genocide Museum´, oftewel S-21, de gevangenis, waar mensen op de meest gruwelijke wijze gemarteld werden om ze tot 'bekentenissen' te dwingen! Nou ja tot de Rode Khmer dat te horen kreeg wat ze wilden horen!
Het was het grootste detentiecentrum van het land en zo'n 17000 mensen (vrouwen, mannen en kinderen) werden hier gemarteld, voordat ze naar de 'Killing Fields' werden afgevoerd. Toen de Vietnamezen kwamen, waren er nog slechts 7 in leven!
De gevangenis was een oud schoolgebouw en stond midden in een woonwijk, ze hebben alles gelaten zoals het toen was, met onthutsende ondervoede mensen op foto's, de kleine cellen, de schoolklassen waar nog en kaal bed en de boeien waarmee de mensen aan het bed werden vastgemaakt, zowel handen en voeten! Op de galerijen boven \zit nog het prikkeldraad, zodat men zich niet van het leven kon beroven door naar beneden te springen. ook de martelwerktuigen zijn nog aanwezig, echt je wordt er misselijk van als je het ziet. Hoe kun je je eigen bevolking zoiets aandoen!!!! Echt onbegrijpelijk.
Ik vroeg aan onze gids hoe het voor hem was om daar te zijn, of dat niet moeilijk voor hem was, dit beaamde hij gezien zijn eigen geschiedenis maar het MOET verteld blijven worden zei hij. RESPECT!
Daarna reden we naar de 'killing fields' van Choeng Ek, daar waar 129 gemeenschappelijke graven zijn gevonden! Er zijn er 49 intact gelaten en soms komen er na het regenseizoen weer botfragmenten naar boven, tot nu 9000 mensen 'opgegraven' Er is nu een herdenkingsplek gemaakt en we konden er met een Nederlandse 'audio' zelf doorheen lopen in ons eigen tempo. Er is een paviljoen gebouwd, waar ongeveer 8000 schedels liggen, gerangschikt naar leeftijd en geslacht, deze liggen achter glas. Tijdens het 'moorden' als de slachtoffers nog niet dood waren werd er keiharde muziek gespeeld, zodat het geschreeuw niet te horen was in de buurt. Ook was er een boom waartegen baby's dood geslingerd werden! Echt ONVOORSTELBAAR!
Het was een plek om te luisteren, zitten en je geraakt voelen en je bewust te worden waartoe een mens in staat is! Pfff[e-1f625]
Ja en dan Pol Pot en consorten, hij is geboren in 1925, was bekend aan het 'hof' en hij mocht op kosten van de Fransen studeren in Parijs, daar heeft hij er niet zoveel van gebakken, wel was hij zeer geïnteresseerd in de communistische partij, daar is ook zijn strijd begonnen, het was toen ergens in de jaren '50, hij leidde de beweging van 1963-1998 tot zijn dood. Tijdens zijn regime zijn er zo'n 1.5-2 miljoen mensen omgekomen, de effecten van dwangarbeid, ondervoeding, slechte medische zorg en executies, dat is zo'n 21 % van de toenmalige bevolking van Cambodja. Hij was aanhanger van oa Mao en Stalin!
Nou als jullie meer willen weten Wikipedia is geduldig! Ik ga nu wel het boek over hem uitlezen, nog 2/3e te gaan, maar het spreekt nu wel meer tot mijn verbeelding!
Gisteren zijn er een paar groepsgenoten tijdens de massage geript! zij moesten vooraf hun tas in een kluis leggen en daarna was er geld weg en de dollars werden ingeruild voor valse exemplaren! Blijkbaar zat er aan de achterkant ook een luikje zodat ze 'alle' tijd hadden om het geld te stelen of om te ruilen.
Het waren salons in de buurt van ons hotel. Er werd een plan de campagne gemaakt en Rogier en Savun gingen mee. De eerste filmend naar binnen en zeggen, dat de film gewist zou worden als het geld terug was! Hahaha, nou het werkte wel, ze hadden het gelijk door en wisten nog wie ze waren, dus het geld was in 'no time' terug bij de groepsleden, grote opluchting uiteraard. Dus kijk uit als je een massage doet in Phnom Phen. Hahaha
's Middags zijn we naar de 'Royal Palace' geweest. Het is in het midden van de 19e eeuw gebouwd en heeft veel Khmerbouwstijlen, het is gebouwd met Franse hulp en nu woont er de huidige monarch in. Helaas kun je maar in weinig gebouwen, wel hier en daar naar binnen gluren, dat is wel jammer, maar er staan een aantal erg mooie gebouwen, waaronder de 'zilveren pagoda'. De gebouwen en de bouwstijl blijf ik erg mooi vinden.
's Avonds heerlijk op een dakterras gezeten en hadden we daar ook maar wat gegeten, we hadden bedacht dat nij het Indiase/Punjabi restaurant te doen. oeps dat was een tegenvaller, voor al heel erg vet, ik heb er maar weingi van gegeten, welkregen we, erg lief, een 'goodibag' mee, die hebben we geweigerd, wat moet je ermee in een hotel! [e-1f605] Ik heb wel betere Indiase restaurants gehad!
Zo dit was het weer, morgen naar het laats deel van onze reis, Siem Riep en Angkor Wat, gelukkig zijn de vijandigheden tussen Cambodja en Thailand weer gestaakt.
Groetjes
marjo
-
12 Januari 2026 - 17:23
Marja:
Alles mbt die poll pot ellende heeft toen, en nu nog zoveel indruk gemaakt op mij… hoe kan een mens zover komen om…..
en wat een idee om zo je geld retour te krijgen!! Geweldig gedaan hoor!!!
-
14 Januari 2026 - 17:19
Henny:
Wat een dag Marjo, erg heftig op de plek te zijn waar zoveel mensen gemarteld en vermoord werden[e-1f605]
De manier waarop t verdwenen geld weer terugkwam is geweldig
-
20 Januari 2026 - 18:01
Agnes Wauters:
Ik lees je verhalen met wat vertraging [e-1f609]! Iedere keer een leuk moment alles te lezen, zelfs, dit keer met de trieste en gruwelijke verhalen van de Rode Khmer… Afschuwelijk [e-1f616]!
Reageer op dit reisverslag
Je kunt nu ook Smileys gebruiken. Via de toolbar, toetsenbord of door eerst : te typen en dan een woord bijvoorbeeld :smiley